HBS: De beste school ooit?

Activiteit: Professional or public presentationProfessional

Description

Promotierecht uit billijkheid. De ontwikkeling van de HBS tot opleiding voor voorbereidend wetenschappelijk onderwijs.

De hogere burgerschool was bedoeld om Nederland op te stuwen in de vaart der volkeren. De Wet op het Middelbaar Onderwijs, die het schooltype in het leven riep, kwam tot stand in een periode waarin de economische omstandigheden langzaam verbeterden, een periode door De Jonge gekarakteriseerd is als de aanloopperiode van het industriële groeiproces. De wetgever verwachtte dat de nieuwe wet zou bijdragen aan de verbetering van economie en aan technologische vooruitgang. Het reeds bestaande gymnasium werd niet onder de nieuwe wet begrepen. Volgens J.R. Thorbecke, de indiener van de wet, was het middelbaar onderwijs bestemd voor de “talrijke burgerij”, “welke, het lager onderwijs te boven, naar algemeene kennis, beschaving en voorbereiding voor de onderscheidene bedrijven der nijvere maatschappij tracht”. Dit was een heel andere doelgroep dan de leerlingen van het gymnasium, kinderen van de geleerde stand, die werden voorbereid op de universiteit, waar beoefening van de wetenschappen “op en om haar zelve” centraal stond. Omdat de maatschappelijk nuttige vorming van de h.b.s. een geheel andere gerichtheid had dan “geleerde vorming” van het hoger onderwijs, was toegang tot de universiteit voorbehouden aan gymnasiasten. H.b.s.-ers konden de academie alleen bereiken na het afleggen van een toelatingsexamen, dat ook de beheersing van de klassieke talen toetste. Via deze weg slaagden h.b.s.-ers er desalniettemin in de universiteit te bereiken en bleken daar succesvol. In 1917 doorbrak de Wet Limburg Thorbeckes tweedeling van geest en zaak en kregen hbs-ers promotierecht, niet op principiële gronden, maar uit billijkheid. Dit verhaal laat zien hoe de hbs zich in een concurrentiestrijd met het gymnasium heeft ontwikkeld tot opleiding voor voorbereidend wetenschappelijk onderwijs.
Periode22-apr-2017
EvenementstitelHBS: De beste school ooit?
EvenementstypeConference
LocatieDordrecht, Netherlands

Keywords

  • HBS
  • onderwijssysteem