Geïnduceerde pluripotente stamcellen: therapeutisch potentieel voor multiple sclerose

Marcin Czepiel

    Onderzoeksoutput

    1527 Downloads (Pure)

    Samenvatting

    Het reduceren en bij voorkeur geheel voorkomen van het verlies van zenuwcellen in het centraal zenuwstelsel van MS-patiënten vormt nog steeds de belangrijkste uitdaging voor nieuwe behandelingsmethodes. Terwijl in de afgelopen jaren aanzienlijke vooruitgang is geboekt in de ontwikkeling van ontstekingsremmende medicijnen die de ernst en frequenties van schubs bij MS-patiënten aanzienlijk kunnen reduceren, bestaat er nog geen enkele therapeutische mogelijkheid om voortschrijdende neurodegeneratie in het zenuwstelsel van MS-patiënten te stoppen. Met de aantasting van de voor prikkelgeleiding essentiële myeline-schede rond axonen bij MS, gaat ook de beschermende/voedende functie van het myeline voor de axonen verloren. Langdurige afwezigheid van die bescherming maakt het axon kwetsbaar voor allerlei toxische invloeden uit de omgeving, waardoor uiteindelijk degeneratie van axon en bijbehorende cellichaam zal optreden. Het zo spoedig mogelijk herstellen van de myeline-schede lijkt de meest logische en adequate methode om neurodegeneratie bij MS te voorkomen. Tot nu toe is er echter geen enkele therapeutische strategie in geslaagd om remyelinisatie van axonen te bewerkstelligen. Intracerebrale transplantatie van allerlei nieuwe myeline-vormende cellen heeft in verschillende proefdiermodellen voor MS geleid tot herstel van myeline en een verbetering van de symptomen die het gevolg waren van het verlies van myeline. Tot dusverre was een dergelijke benadering voor MS-patiënten niet mogelijk vanwege het ontbreken van een geschikte bron voor grote aantallen autologe (“eigen”) myeline-vormende cellen. Met de ontdekking van induced pluripotency in 2006, kwam een oplossing voor dit probleem in zicht. De mogelijkheid om fibroblasten uit een huidbiopt te reprogrammeren tot een soort embryonale stamcellen, zgn. induced pluripotente stamcellen (iPS-cellen), die te differentiëren zijn tot elk celtype, heeft een vrijwel onuitputtelijke autologe bron voor myeline-vormende cellen binnen bereik gebracht. Dit proefschrift beschrijft experimenteel onderzoek naar het mogelijk gebruik van iPS-cellen als bron voor autologe oligodendrocyten t.b.v. een celtransplantatie-therapie gericht op myeline-herstel en neuroprotectie in MS-patiënten.
    Vertaalde titel van de bijdrageGeïnduceerde pluripotente stamcellen: therapeutisch potentieel voor multiple sclerose
    Originele taal-2English
    KwalificatieDoctor of Philosophy
    Toekennende instantie
    • Rijksuniversiteit Groningen
    Begeleider(s)/adviseur
    • Boddeke, Erik, Supervisor
    • Copray, Joseph, Co-supervisor
    • Amor, S, Beoordelingscommissie, Externe Persoon
    • Brück, W. (Wolfgang), Beoordelingscommissie, Externe Persoon
    • van der Knaap, M. S., Beoordelingscommissie, Externe Persoon
    Datum van toekenning12-jan-2015
    Plaats van publicatie[S.l.]
    Uitgever
    Gedrukte ISBN's978-90-367-7540-3
    Elektronische ISBN's978-90-367-7539-7
    StatusPublished - 2015

    Citeer dit