Kemphanen in moeilijke tijden

Lucie Schmaltz

Onderzoeksoutput

836 Downloads (Pure)

Samenvatting

De Kemphaan, Philomachus pugnax, een steltloper die in het binnenland van Eurasie broedt en in West Afrika overwintert is sterk in aantal afgenomen. Op basis van een lange termijn ring-terugvangprogramma in een belangrijke voorjaars pleisterplaats in de Noord-Nederlandse graslanden, wilden we inzicht verkrijgen in de mechanismen die de aantalsafname veroorzaakten. Noorwaarts trekkende Kemphanen die in Nederland pleisteren namen af van 20000 in eind 1990 tot 5000 in 2008, waarna hun aantal stabiliseerde. De restpopulatie is heterogeen. De meeste kemphanen overwinteren in draslanden ten zuiden van de Sahara en gebruiken gedurende de trek naar het noorden waarschijnlijk landbouwgrond en rijstvelden, zij vliegen niet linea recta terug. Voor de kleine populatie mannen die in Europa overwintert is Nederland ook een belangrijke pleisterplaats. Lagere jaarlijkse overleving van de meest aan Nederland trouwe vrouwelijke pleisteraars suggereren selectieve sterfte van vrouwen, mogelijk door kwetsbaarheid voor de jacht in Afrika en veranderende landbouwpraktijken langs hun trekweg. De intensivering van het graslandbeheer heeft repercussies voor de opvetsnelheid van Kemphanen in alle fasen van hun trek. Lokaal hebben we een verschuiving van de fourageergebieden van de Kemphanen vastgesteld richting nieuw gecreƫerd binnenlands drasland. We toonden aan dat Kemphanen daar graag voedselzoeken, en dat ze gedurende de dag visuele stimuli gebruiken om regenwormen in de bovenste laag van de bodem te detecteren. Regenwormen, maar ook insecten bepalen waarschijnlijk in belangrijke mate de haalbare opvetsnelheid voor de Kemphaan. Daarom is duurzaam beheer van land en water cruciaal voor de bescherming van de Kemphaan en andere binnenlandse trekkende steltlopers.
Vertaalde titel van de bijdrageKemphanen in moeilijke tijden
Originele taal-2English
KwalificatieDoctor of Philosophy
Toekennende instantie
  • Rijksuniversiteit Groningen
Begeleider(s)/adviseur
  • Piersma, Theunis, Supervisor
  • Tinbergen, Joost, Co-supervisor
Datum van toekenning15-jun-2018
Plaats van publicatie[Groningen]
Uitgever
Gedrukte ISBN's978-94-034-0686-2
Elektronische ISBN's978-94-034-0685-5
StatusPublished - 2018

Citeer dit